Een optische rookmelder detecteert rook met licht. Een ionisatierookmelder detecteert een verandering in een elektrische ionisatiestroom. Dat is het belangrijkste technische verschil. Draadloos koppelen, een app en batterijduur zijn andere eigenschappen: ze vertellen niet op zichzelf welke sensor een melder gebruikt.
Hier leggen we de sensortechniek uit en wat die betekent bij kiezen. Heb je een oude melder waarvan je het type of gebruikseinde wilt controleren? Gebruik dan de gids voor het herkennen en vervangen van een oude melder.
Hoe werkt een optische rookmelder?
Een optische, of foto-elektrische, rookmelder gebruikt een lichtbron en een lichtgevoelige sensor in een detectiekamer. In een gebruikelijke lichtverstrooiingssensor verstrooien binnendringende rookdeeltjes het licht richting de ontvanger. Als de gemeten verandering de alarmcriteria bereikt, geeft de melder alarm.
De uitleg ‘rook onderbreekt de straal, waardoor de ontvanger geen signaal meer krijgt’ beschrijft dus niet hoe iedere optische woningrookmelder werkt. De precieze sensoropbouw verschilt per model. De Brandweer legt ook de lichtgevoelige werking van optische rookmelders uit.
Hoe werkt een ionisatierookmelder?
Een ionisatierookmelder gebruikt een kleine radioactieve bron, doorgaans americium-241, om lucht in de detectiekamer te ioniseren. Daardoor ontstaat een meetbare elektrische stroom. Rookdeeltjes veranderen die stroom; de elektronica beoordeelt wanneer die verandering tot alarm leidt.
Open of demonteer zo’n detectiekamer niet om de techniek te bekijken. Identificeer een bestaand apparaat met het modelnummer, etiket en de bijbehorende documentatie.
Wat kun je wel en niet uit de techniek afleiden?
| Eigenschap | Betekenis |
|---|---|
| Optisch | Rookdetectie met licht, zonder radioactieve ionisatiebron. |
| Ionisatie | Rookdetectie via verandering van de ionisatiestroom. |
| Draadloos koppelbaar | Een systeemfunctie waarmee passende melders alarm kunnen laten meeklinken. |
| Appfunctie | Een extra informatieroute naar je telefoon, met de benodigde verbinding. |
| Tienjaarsbatterij | Een voedingskenmerk, geen garantie op onderhoudsvrijheid of alarmontvangst. |
De reactiesnelheid hangt af van de brand, rookdeeltjes, plaatsing en het exacte apparaat. Een algemene uitspraak dat één techniek bij iedere brand het snelst is, is daarom geen goede koopbasis. Ook een optische melder kan ongewenst alarm geven door omstandigheden rond de sensor.
Waar let je op bij een nieuwe melder?
- Kies een model met duidelijke productspecificaties en documentatie over de toepasselijke rookmeldernorm EN 14604.
- Controleer de geschikte plaatsing en gebruiksomstandigheden.
- Bepaal of je zelfstandig alarm, draadloze koppeling of appmeldingen nodig hebt.
- Vergelijk batterijtype, testprocedure en voorgeschreven gebruikseinde.
Een gekoppelde of slimme melder detecteert niet automatisch sneller doordat hij extra communicatiefuncties heeft. De winst zit in het doorgeven van alarm of informatie. Lees voor de systeemkeuze de afweging tussen appmeldingen en alarm zonder app.
Een compacte standalone keuze
Wil je een optische rookmelder die zelfstandig alarm geeft, zonder app of onderlinge koppeling? De XS01 Mini is zo’n keuze met een ingebouwde tienjaarsbatterij. Stem het benodigde aantal en de plekken af op je woning.
Veelgestelde vragen
Is ‘ionisch’ hetzelfde als ‘ionisatie’?
In uitleg over rookmelders wordt met een ionische melder meestal een ionisatierookmelder bedoeld. Controleer het exacte type in de modeldocumentatie.
Kan een optische melder ook ongewenst alarm geven?
Ja. Plaatsing, stoom, stof en andere omstandigheden kunnen de sensor beïnvloeden. Gebruik de gids voor het voorkomen van ongewenst alarm.
Kan ik het type herkennen aan de vorm?
Niet betrouwbaar. Gebruik het modelnummer en de handleiding; open de detectiekamer niet. De oude-meldergids helpt je bij de vervolgstappen.
Ons advies
Kies voor een nieuwe woningrookmelder een passend optisch model met duidelijke documentatie. Vergelijk daarnaast de functies die je nodig hebt, niet alleen de sensornaam. Goede plaatsing, testen, reinigen en tijdige vervanging blijven essentieel.















Rookmelders
CO-melders
Hittemelders
Blusdekens
Bundels



