Verschil tussen ionisatie- en optische rookmelders (en waarom ionisatiemelders verboden zijn)

Veel huishoudens vragen zich af wat het verschil is tussen een ionisatierookmelder en een optische rookmelder. Beide technieken worden gebruikt om rook te detecteren, maar hun werking, betrouwbaarheid en veiligheid verschillen sterk. In dit artikel leggen we helder uit waarom ionisatiemelders jarenlang populair waren, waarom ze tegenwoordig verboden zijn in Nederland, en welke optische alternatieven je wél veilig kunt gebruiken.

Wil je gelijk doorgaan naar de veiligste keuzes? Bekijk dan onze betrouwbare rookmelders of lees hieronder verder.

Wat is een ionisatierookmelder?

Een ionisatiemelder detecteert rook op basis van een klein radioactief element (meestal Americium-241). De rookmelder meet veranderingen in de elektrische ionisatiestroom binnen de detectiekamer. Bij rookdeeltjes vooral van snelle, vlambrand– ontstaat er een verstoring die het alarm activeert.

Voordelen van ionisatiemelders (vroeger)

• Snelle detectie bij felle vlambranden
• Goedkoop te produceren

Nadelen van ionisatiemelders

• Bevatten radioactief materiaal (Americium-241)
• Veel meer valse alarmen door kooklucht en stoom
• Moeilijk te recyclen volgens moderne milieunormen
• Minder effectief in het detecteren van smeulbranden (de meest voorkomende binnenbranden)

Waarom zijn ionisatiemelders verboden in Nederland?

Ionisatiemelders zijn sinds 2018 vrijwel volledig verboden in de Europese Unie en Nederland. Dit heeft meerdere redenen:

• Radioactief materiaal maakt productie én afvalverwerking gevaarlijk en duur.
• Ze voldoen niet meer aan de moderne milieu- en veiligheidseisen.
• Optische rookmelders bleken in de praktijk betere prestaties te leveren bij de meest voorkomende brandsoorten.
• Nederlandse afvalbedrijven accepteren ionisatiemelders niet meer als regulier elektronisch afval.

Heb je nog een ionisatiemelder thuis? Dan moet deze officieel worden ingeleverd als speciaal radioactief afval. Dit mag nooit in de normale vuilnisstroom terechtkomen.

Wat is een optische rookmelder?

Optische rookmelders ook wel foto-elektrische rookmelders genoemd werken met een infrarood lichtstraal. Wanneer rook in de detectiekamer komt, wordt het licht verstrooid en gaat het alarm af. Dit type melder is tegenwoordig de standaard in Nederland.

Voordelen van optische rookmelders

• Detecteert de meest voorkomende brandsoort: smeulbrand
• Geen radioactief materiaal
• Minder vals alarm dan ionisatiemelders
• Meest betrouwbare keuze voor woningen
• Verplicht bij de rookmelderplicht (EN 14604-norm)

Welke rookmelder moet je nu kopen?

Moderne optische rookmelders zijn in vrijwel alle situaties de beste keuze. Kies bij voorkeur een model met:

• 10 jaar batterij
• Optische sensor (standaard)
• Eventueel draadloze koppeling voor grotere woningen
• EN14604-certificering

Ben je op zoek naar een melder voor keuken, schuur of garage? Overweeg dan een hittemelder.

Onze topaanbevelingen

Veelgestelde vragen over ionisatie- en optische rookmelders