Wist je dat er vroeger twee soorten rookmelders bestonden: optisch en ionisch? Tegenwoordig zie je in Nederlandse woningen alleen nog optische melders – en dat is niet zonder reden. In dit artikel leggen we uit hoe beide types werken, wat de risico’s zijn en waarom het belangrijk is om oude modellen te vervangen.
Wat is een optische rookmelder?
Een optische rookmelder, ook wel een foto-elektrische rookmelder genoemd, werkt met een infrarood lichtstraal. In het hart van de melder zit een kleine kamer met een zender, spiegels en een ontvanger. Zolang het infraroodlicht ongehinderd van de zender naar de ontvanger gaat, blijft de melder stil.
Wanneer er rook in de melder komt, worden de lichtstralen onderbroken. De rookdeeltjes zorgen ervoor dat het infraroodlicht verstrooid wordt, waardoor de ontvanger geen signaal meer krijgt. Dit activeert het alarm. Deze techniek is betrouwbaar, reageert snel op smeulbranden en veroorzaakt zelden valse alarmen.
Wat is een ionische rookmelder?
Ionische rookmelders waren tot begin jaren 2000 in gebruik. Ze bevatten een licht radioactieve stof (meestal americium-241) tussen twee metalen platen. De radioactieve bron zorgde voor een constante elektrische stroom van geladen deeltjes.
Als er rook binnenkwam, veranderde de geleidbaarheid van de lucht tussen de platen. Die verandering werd gedetecteerd als een rooksignaal, waarna het alarm afging. Hoewel deze melders goed reageerden op vlambranden, waren ze minder geschikt voor smeulende branden en hadden ze aanzienlijke nadelen.
Waarom zijn ionische rookmelders verboden?
De ionische melder bevat radioactief materiaal en wordt daarom als gevaarlijk afval beschouwd. Het correct recyclen ervan is lastig en milieubelastend. Om deze redenen zijn ionische rookmelders verboden voor productie en verkoop binnen de EU. Ze voldoen ook niet aan de huidige EN14604-norm voor rookmelders.
Heb je nog een oud model in huis? Dan is het hoog tijd om deze te vervangen door een moderne optische melder. Lever oude modellen in bij het lokale afvalverzamelpunt, niet bij het restafval.
Wat is tegenwoordig de standaard?
De moderne rookmelders die in Nederland verkocht worden, zijn altijd optisch. Veel modellen zijn tegenwoordig ook koppelbaar of slim, waardoor ze nog sneller kunnen waarschuwen in geval van brand.
Bijvoorbeeld: koppelbare melders geven in het hele huis een signaal als er ergens rook wordt gedetecteerd. Slimme melders sturen zelfs een melding naar je smartphone – handig als je niet thuis bent.
Twijfel je nog?
Met onze gratis keuzehulp ontdek je snel welke melder het beste past bij jouw woning en wensen. Veiligheid begint bij weten wat je hebt hangen – en zorgen dat het actueel en betrouwbaar is.
Onze aanrader: compact en modern
X-Sense XS01 Mini Rookmelder
- Ultracompact & modern design
- 10 jaar lithium batterij
- Volledig onderhoudsvrij



Rookmelders
CO-melders
Hittemelders
Blusdekens
Bundels